ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΝΕΦΡΟΥ

Τι Είναι Ο Καρκίνος Νεφρού;

Ο καρκίνος νεφρού αποτελεί την τρίτη πιο συχνή κακοήθεια του ουροποιητικού συστήματος και εμφανίζεται κυρίως μετά τα 60 έτη και συχνότερα στους άνδρες. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων (περίπου 90%), πρόκειται για νεφροκυτταρικό καρκίνο, ο οποίος αναπτύσσεται από τα κύτταρα του ίδιου του νεφρού. Ανάμεσα στους τύπους καρκίνου στα νεφρά, ξεχωρίζει ο όγκος Wilms, ο οποίος αφορά αποκλειστικά τον παιδικό πληθυσμό και αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου νεφρού σε παιδιά. Η βιολογική συμπεριφορά της νόσου, η πρόγνωση, η επιβίωση και η διάρκεια ζωής στον καρκίνο του νεφρού εξαρτώνται άμεσα από τον τύπο, το στάδιο διάγνωσης και την έγκαιρη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Οι νεφροί αποτελούν το σημαντικότερο τμήμα του ουροποιητικού συστήματος. Η λειτουργία τους συνοψίζεται στη συσσώρευση και την αποβολή της περίσσειας νερού και απορριμμάτων μέσω του ουροποιητικού συστήματος και η παραγωγή ορμονών και βιταμινών που ρυθμίζουν την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Παρότι το ανθρώπινο σώμα διαθέτει δύο νεφρούς, η απρόσκοπτη λειτουργία του μπορεί να εξασφαλιστεί ακόμη και με έναν υγιή νεφρό.

Το γεγονός αυτό έχει καθοριστική σημασία στον σχεδιασμό της θεραπείας του καρκίνου στο νεφρό, καθώς επιτρέπει τη νεφροσυντηρητική χειρουργική αντιμετώπιση, όταν αυτό είναι ιατρικά εφικτό.

Ποια Είναι Τα Είδη Του Καρκίνου Στα Νεφρά;

Ο καρκίνος στο νεφρό δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο, αλλά περιλαμβάνει διαφορετικούς τύπους όγκων, οι οποίοι διαφέρουν ως προς τη βιολογική τους συμπεριφορά, την πρόγνωση, τα ποσοστά επιβίωσης και τη θεραπευτική προσέγγιση. Η ακριβής αναγνώριση του τύπου του καρκίνου στα νεφρά αποτελεί βασικό παράγοντα για τον σωστό σχεδιασμό της θεραπείας και την εκτίμηση της διάρκειας ζωής.

Τα συχνότερα είδη καρκίνου του νεφρού είναι τα εξής:

• Διαυγοκυτταρικός καρκίνος, ο οποίος αποτελεί τον συχνότερο τύπο και αφορά τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων
• Θηλώδης καρκίνος, που παρουσιάζει διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και συνήθως διαφορετική πρόγνωση
• Χρωμόφοβος καρκίνος, ο οποίος είναι ένας πιο σπάνιος τύπος, που συχνά χαρακτηρίζεται από καλύτερα ποσοστά επιβίωσης

Πέραν αυτών, υπάρχουν και πιο σπάνιοι τύποι καρκίνου στο νεφρό, όπως οι παρακάτω:

• Μυελώδης καρκίνος, ο οποίος εμφανίζεται κυρίως σε νεότερες ηλικίες και μπορεί να έχει πιο επιθετική πορεία
• Θηλώδες αδένωμα, που συνήθως αφορά μικρού μεγέθους όγκους
• Κληρονομούμενες μορφές καρκίνου του νεφρού, οι οποίες σχετίζονται με γενετικά σύνδρομα ή νεφρική νόσο τελικού σταδίου

Στα παιδιά, η συχνότερη μορφή καρκίνου στα νεφρά είναι ο όγκος Wilms, ο οποίος διαφέρει σημαντικά από τους τύπους που εμφανίζονται στους ενήλικες τόσο ως προς τη διάγνωση όσο και ως προς την πρόγνωση και τα ποσοστά ίασης.

Ποια Είναι Τα Αίτια Εμφάνισής Του;

Όσον αφορά τα αίτια του καρκίνου του νεφρού, η ακριβής αιτιολογία της νόσου παραμένει άγνωστη, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου και την έγκαιρη διάγνωση. Σύμφωνα με τις μελέτες, έχουν ενοχοποιηθεί πολλοί παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του νεφρού και λαμβάνονται πάντα υπόψη κατά την εκτίμηση του κινδύνου και την κλινική παρακολούθηση, όπως:

• Κληρονομική προδιάθεση
• Ηλικία
• Κάπνισμα
• Παχυσαρκία
• Υπέρταση
• Χρόνια Ηπατίτιδα C

Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Του Καρκίνου Στα Νεφρά;

Ο καρκίνος του νεφρού δεν προκαλεί εμφάνιση συμπτωμάτων ακόμα και όταν το μέγεθός του είναι αξιοσημείωτο, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη διάγνωση ιδιαίτερα απαιτητική. Για τον λόγο αυτό, η νόσος εντοπίζεται συχνά τυχαία στα πλαίσια διερεύνησης άλλης πάθησης.

Υπολογίζεται ότι μόνο το 10% των ασθενών θα παρουσιάσουν συμπτώματα, τα οποία συνήθως εμφανίζονται σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου.

Τα προειδοποιητικά σημάδια που πρέπει να ξέρετε και να διερευνηθούν από ειδικό ουρολόγο είναι τα εξής:

• Αιματουρία
• Έντονος πόνος στο κάτω μέρος της πλάτης
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Κοιλιακό άλγος
• Καταβολή
• Δύσπνοια
• Αναιμία
• Πυρετός

Πώς Γίνεται Η Διάγνωσή Του;

Η διάγνωση των υποκλινικών και πρώιμων μορφών του καρκίνου του νεφρού παίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της νόσου και την ικανότητα ίασής της και εξασφαλίζει ελάχιστα επεμβατική, νεφροσωληρητηριακή αντιμετώπιση.

Στο Urology Laser Institute γνωρίζουμε πώς επιτυγχάνεται ο στόχος αυτός, γι’ αυτό εφαρμόζουμε αυστηρά τα πρωτόκολλα αναζήτησης των πρώιμων καρκίνων του ουροποιητικού αλλά και της έγκαιρης αντιμετώπισής τους.

Με τεχνολογία αιχμής και μεγάλη εμπειρία προβαίνουμε σε ταχεία και έγκυρη ολοκλήρωση του διαγνωστικού ελέγχου ώστε να δημιουργηθούν άριστες συνθήκες για τη σωστή αντιμετώπιση του προβλήματος.

Η διαγνωστική διαδικασία είναι πολυπαραμετρική. Εξετάζονται επιμελώς τα συμπτώματα του ασθενούς, αντιστοιχίζονται με το ιστορικό φαρμάκων και παθήσεων, εξετάζεται η αρχιτεκτονική των νεφρών με απεικόνιση 2D ή 3D και ακολούθως εξετάζεται το αιματολογικό προφίλ και η μικροσκοπική σύσταση των ούρων.

Ποια Είναι Τα Στάδια Του Καρκίνου Στα Νεφρά;

Τα στάδια του καρκίνου στους νεφρούς καθορίζονται με βάση το διεθνές σύστημα TNM και διακρίνονται σε τέσσερα στάδια, τα οποία αντικατοπτρίζουν την έκταση της νόσου.

Στο στάδιο 1, ο όγκος είναι μικρότερος των 7 εκ. και περιορίζεται αποκλειστικά στο νεφρό, γεγονός που συνδέεται με πολύ καλή πρόγνωση. Στο στάδιο 2, ο όγκος παραμένει στο νεφρό, αλλά είναι μεγαλύτερος από 7 εκατοστά.

Στο στάδιο 3, ο καρκίνος επεκτείνεται σε γειτονικούς ιστούς, σε μεγάλες φλέβες ή σε τοπικούς λεμφαδένες. Στο στάδιο 4, διαπιστώνονται απομακρυσμένες μεταστάσεις σε όργανα όπως το ήπαρ, οι πνεύμονες, τα οστά ή ο εγκέφαλος. Παρότι πρόκειται για προχωρημένο στάδιο, η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση έχει αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα της επιβίωσης.

Η σταδιοποίηση του καρκίνου στα νεφρά είναι κρίσιμη για τον εξατομικευμένο σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας. Η πρόγνωση και τα ποσοστά επιβίωσης είναι σαφώς καλύτερα όταν η νόσος διαγιγνώσκεται στα πρώτα στάδια, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικούς τους προληπτικούς ελέγχους και την έγκαιρη επικοινωνία με τον γιατρό σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.

Ποια Είναι Η Κατάλληλη Θεραπεία;

Η θεραπεία του καρκίνου του νεφρού θέτει πλέον ένα πολύ υψηλό στόχο. Αυτός είναι η διατήρηση όσο μεγαλύτερου τμήματος υγιούς νεφρικού ιστού είναι δυνατόν. Το στοίχημα της θεραπείας είναι η αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος του νεφρού με μεγάλη ακρίβεια και άριστο ογκολογικό αποτέλεσμα αλλά όσο το δυνατόν πιο ευγενικά ώστε το υπόλοιπο τμήμα του νεφρού να παραμείνει υγιές και λειτουργικό. Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές φαίνεται να υπερέχουν έναντι της κλασικής χειρουργικής στην επίτευξη του στόχου αυτού. Ειδικά, η ρομποτική μερική νεφρεκτομή επιδεικνύει υψηλά ποσοστά νεφροσυντήρησης με άριστα ογκολογικά αποτελέσματα.

Στο πλαίσιο αυτό, η ρομποτική νεφρεκτομή, είτε μερική είτε ριζική όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο, αποτελεί σήμερα τη σύγχρονη χειρουργική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του καρκίνου στο νεφρό.

Ρομποτική Μερική Νεφρεκτομή

Η ρομποτική μερική νεφρεκτομή με ταυτόχρονη χρήση διεγχειρητικού υπερηχογραφήματος αλλά και τη δυνατότητα firefly του συστήματος Da Vinci είναι η μέθοδος με την οποία μπορούμε να επιτύχουμε με μεγάλη ακρίβεια και ασφάλεια την αφαίρεση του όγκου, ελαχιστοποιώντας τις μετεγχειρητικές επιπλοκές.

Πρόκειται για μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική κατά την οποία, μέσω μικρών οπών στο κοιλιακό τοίχωμα εισάγονται τα λεπτά εργαλεία του συστήματος Da Vinci, τα οποία προωθούνται στην περιοχή του νεφρού και με την καθοδήγηση του ρομποτικού χειρουργού αφαιρείται ο όγκος.

Στα πλεονεκτήματα της μεθόδου περιλαμβάνονται:

• Η πολύ μικρή πιθανότητα μετάγγισης
• Οι μειωμένοι μετεγχειρητικοί πόνοι
• Η γρήγορη κινητοποίηση
• Ο μέσος χρόνος νοσηλείας ο οποίος είναι περίπου 24–48 ώρες
• Η κινητοποίηση του ασθενούς που ξεκινά λίγες ώρες μετά την επέμβαση

Φυσικά, το ιστορικό παθήσεων και προηγούμενων επεμβάσεων μπορεί να τροποποιήσει το χειρουργικό πλάνο, ενώ θα αξιολογηθεί προσεκτικά η καρδιοαναπνευστική κατάσταση του ασθενούς και ενδεχομένως θα χρειαστεί και κάποια τροποποίηση της φαρμακευτικής του αγωγής, όπως η αλλαγή του τύπου των αντιπηκτικών.

Μη Χειρουργικές Επιλογές Θεραπείας

Όταν δεν είναι επιτρεπτή η χειρουργική παρέμβαση επιλέγονται μη επεμβατικές τεχνικές ελέγχου της νόσου όπως η κρυοθεραπεία και οι ραδιοσυχνότητες. Οι εφαρμογές αυτές περιορίζουν σημαντικά τη νόσο και επιλέγονται για μικρής έκτασης βλάβες. Δεν θεωρούνται θεραπεία πρώτης γραμμής γιατί δεν επιτυγχάνουν τα ποσοστά εκρίζωσης της νόσου που έχει η χειρουργική αφαίρεση, γι’ αυτό προτείνονται σε επιλεγμένους ασθενείς.

Στο Urology Laser Institute, γίνεται λεπτομερής αξιολόγηση τόσο της παρούσας κατάστασης του ασθενούς όσο και του οικογενειακού και ατομικού του ιστορικού. Για τον λόγο αυτό ενδέχεται να σας ζητήσουμε και παλαιότερες εξετάσεις που δεν αφορούν τη νόσο, αλλά την πορεία της υγείας σας. Έτσι, μαζί με εσάς θα επιλέξουμε την καλύτερη θεραπευτική λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματός σας.

Η ακριβής χειρουργική αφαίρεση του όγκου, σε συνδυασμό με τον σωστό σχεδιασμό της επέμβασης, συμβάλλει καθοριστικά στη μείωση της πιθανότητας υποτροπής και στη μακροχρόνια ογκολογική ασφάλεια του ασθενούς.

Είναι Ιάσιμος Ο Καρκίνος Νεφρού;

Τα ποσοστά επιβίωσης, η θνησιμότητα και το προσδόκιμο ζωής στην περίπτωση του καρκίνου στα νεφρά διαμορφώνονται ανάλογα με το πόσο έγκαιρα και σε ποιο στάδιο θα διαγνωστεί, καθώς και από τον τύπο του όγκου και τη συνολική κατάσταση υγείας του ασθενούς. Στα πρώτα στάδια, ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να είναι ιάσιμος, ενώ στα πιο προχωρημένα στάδια, όπου σημειώνονται μεταστάσεις, οι πιθανότητες για την πλήρη ίασή του είναι μειωμένες. Ωστόσο, με τη σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση, σε πολλές περιπτώσεις είναι δυνατός ο αποτελεσματικός έλεγχος της νόσου και η παράταση της επιβίωσης.

Η Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος Ματίνα Βλάχου έχει εκπαιδευτεί στο πρώτο Ρομποτικό σύστημα Da Vinci της Β’ Πανεπιστημιακής Ουρολογικής Κλινικής του Λαϊκού Νοσοκομείου Αθηνών και είναι εδώ για να σας καθοδηγήσει υπεύθυνα και εξατομικευμένα. Επικοινωνήστε μαζί της και κλείστε το ραντεβού σας σε Αθήνα (Μαρούσι) ή Ελευσίνα!