ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟΥΣ ΟΡΧΕΙΣ

Ο καρκίνος στους όρχεις αποτελεί μία σχετικά σπάνια αλλά ιδιαίτερα ιάσιμη μορφή κακοήθειας, που εμφανίζεται κυρίως σε νεαρούς άνδρες. Με τη σύγχρονη ιατρική προσέγγιση και την έγκαιρη διάγνωση, τα ποσοστά ίασης είναι εξαιρετικά υψηλά, ενώ η θεραπεία μπορεί να σχεδιαστεί με τρόπο που διασφαλίζει όχι μόνο την ογκολογική έκβαση αλλά και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής και της γονιμότητας. Η Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος Ματίνα Βλάχου εφαρμόζει σύγχρονες και εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Τι Είναι Ο Καρκίνος Στους Όρχεις;

Ο καρκίνος του όρχι είναι το συνηθέστερο συμπαγές νεόπλασμα στους άνδρες ηλικίας 15 – 30 ετών, με συχνότητα εμφάνισης ~1/1600. Συχνότερα, ο όγκος εντοπίζεται στον δεξιό όρχι, ενώ μπορεί να εμφανιστεί ταυτόχρονα και στους δύο όρχεις σε ποσοστό 1-2%.

Ποια Είναι Τα Αίτια Εμφάνισής Του;

Σε ποσοστό ~10%, η αιτιολογία του καρκίνου του όρχι σχετίζεται με το ιστορικό κρυψορχίας, ενώ έχει παρατηρηθεί ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία αποκατάστασης της κρυψορχίας τόσο αυξάνει η πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Άλλα αίτια και παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την εμφάνισή του είναι:

• Χορήγηση οιστρογόνων στη μητέρα κατά την κύηση
• Ατροφία (μη ειδική ή σχετιζόμενη με παρωτίτιδα)
• Τραύμα/φλεγμονή/μικρολιθίαση – Μη αποδεδειγμένη συσχέτιση
• Κληρονομικότητα <2% (γονιδιακές μεταλλάξεις Χ χρωμοσώματος)
• Εξωγενείς – περιβαλλοντικοί παράγοντες π.χ. ακτινοβολία

Ποια Συμπτώματα Παρουσιάζει Ο Καρκίνος Των Όρχεων;

Ο καρκίνος του όρχεως μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματικός για αρκετό καιρό.

Το συχνότερο εύρημα είναι μία σκλήρυνση ή διόγκωση, συνήθως ανώδυνη, ολόκληρου του όρχι ή ενός τμήματός του.

Επιπλέον, σε άλλες περιπτώσεις η νόσος ενδέχεται να εμφανιστεί ως άτυπος πόνος στον όρχι, χωρίς άλλη αιτιολογία. Οι ασθενείς με καρκίνο όρχεων συχνά αναφέρουν συμπτώματα όπως αίσθημα βάρους ή και ενόχληση στη βουβωνική περιοχή με κατεύθυνση προς το κάτω μέρος της κοιλιάς.

Κάποιοι όγκοι του όρχι, λόγω των ορμονών που παράγουν μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές στο σώμα ή γυναικομαστία, ενώ σε περίπτωση προχωρημένης νόσου μπορεί να παρατηρηθούν άτυπα άλγη στον θώρακα, την πλάτη, την κοιλιά και τη μέση.

Πώς Γίνεται Η Διάγνωσή Του;

Τις περισσότερες φορές, ο καρκίνος του όρχι εντοπίζεται τυχαία από τον ασθενή κατά την ψηλάφηση. Ακόμη, η διάγνωση μπορεί να γίνει κατά τη διερεύνηση του οσχέου για άλλο λόγο (incidentaloma) ή να εκδηλωθεί σαν υδροκήλη (συλλογή υγρού γύρω από τον όρχι).

Στο πλαίσιο της διερεύνησης κάθε διόγκωσης του όρχι στο Urology Laser Institute, η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει:

• Λεπτομερή λήψη ιατρικού ιστορικού, με έμφαση σε καταστάσεις όπως η κρυψορχία, η παρωτίτιδα, προηγούμενοι τραυματισμοί ή επεμβάσεις στο ανδρογεννητικό σύστημα
• Καταγραφή πιθανής έκθεσης σε περιβαλλοντικούς ή επαγγελματικούς παράγοντες (π.χ. οργανικοί διαλύτες, βαφές, θερμότητα, ακτινοβολία, βαρέα μέταλλα)
• Αξιολόγηση της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και πιθανής έκθεσης σε ορμονικούς παράγοντες κατά την ενδομήτρια ζωή
• Κλινική εξέταση, με έλεγχο της μορφολογίας και της ακεραιότητας των οργάνων, καθώς και διερεύνηση πιθανής ύπαρξης χωροκατακτητικής βλάβης
• Διενέργεια 2D ή 3D απεικονιστικών εξετάσεων (υπερηχογράφημα ή άλλες τεχνικές), για την ακριβή εκτίμηση της βλάβης
• Συμπληρωματικό εργαστηριακό έλεγχο, με ειδικούς αιματολογικούς δείκτες που συμβάλλουν τόσο στη διάγνωση όσο και στην παρακολούθηση της νόσου

Ποια Είναι Τα Στάδια Του Καρκίνου Των Όρχεων;

Ο καρκίνος των όρχεων ταξινομείται σε στάδια, ανάλογα με την έκταση της νόσου και την πιθανή διασπορά της σε άλλα σημεία του σώματος. Η σταδιοποίηση είναι καθοριστική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης. Η έγκαιρη διάγνωση της νόσου, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια, συνδέεται με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ίασης.

• Στάδιο Ι: Ο όγκος περιορίζεται στον όρχι, χωρίς ενδείξεις διασποράς.
• Στάδιο ΙΙ: Η νόσος έχει επεκταθεί στους λεμφαδένες της κοιλιακής χώρας (οπισθοπεριτοναϊκοί λεμφαδένες).
• Στάδιο ΙΙΙ: Υπάρχει απομακρυσμένη διασπορά (μεταστάσεις), συνήθως στους πνεύμονες, το ήπαρ ή άλλα όργανα.

Ποια Είναι Η Κατάλληλη Θεραπεία;

Αφού χαρτογραφηθεί μία ύποπτη εστία στον όρχι, στη συνέχεια πραγματοποιείται ριζική ορχεκτομή, δηλαδή χειρουργική αφαίρεση του πάσχοντος όρχι μαζί με τα περιβλήματά του, και ακολουθεί ιστολογική εξέταση. Ο ιστολογικός τύπος ή τύποι που θα προκύψουν θα καθορίσουν και την περαιτέρω θεραπεία.

Παρά το γεγονός ότι θα αφαιρεθει ριζικά ο ένας όρχις, η πιθανότητα να επηρεαστεί η γονιμότητα είναι σχεδόν μηδενική, ενώ στον ίδιο ή σε δεύτερο χρόνο αποκαθίσταται και το αισθητικό αποτέλεσμα με τη χρήση ειδικών ενθεμάτων/μοσχευμάτων που δεν διαφέρουν στην αίσθηση και το μέγεθος καθόλου συγκριτικά με τον άλλο όρχι. Έτσι ο νέος άνδρας επανέρχεται ταχύτατα στο σύνολο των δραστηριοτήτων του.

Ανάλογα το στάδιο που βρίσκεται η νόσος κατά τον εντοπισμό της, ενδέχεται να απαιτηθεί συμπληρωματική θεραπεία, χημειοθεραπεία ή ακτινοβολία ή συνδυασμός αυτών. Όσο πιο νωρίς αφαιρείται η βλάβη τόσο μειώνεται η πιθανότητα να χρειαστούν αυτές οι θεραπείες, οπότε να χρειασθεί μόνο τακτική παρακολούθηση.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορεί να εφαρμοστεί στενή παρακολούθηση, ιδιαίτερα όταν η νόσος διαγνωστεί σε πρώιμο στάδιο και τα χαρακτηριστικά της είναι ευνοϊκά. Σε πιο προχωρημένα στάδια ή όταν υπάρχει επέκταση στους λεμφαδένες, ενδέχεται να απαιτηθεί χειρουργική αφαίρεση αυτών (λεμφαδενικός καθαρισμός).

Παράλληλα, πριν την έναρξη της θεραπείας, ιδιαίτερα σε νεαρούς ασθενείς, συστήνεται η διατήρηση σπέρματος (κρυοσυντήρηση), με στόχο τη διαφύλαξη της γονιμότητας.

Υπάρχει Η Δυνατότητα Πρόληψης Του;

Καθότι ο καρκίνος αυτός αρχικά δεν προκαλεί ιδιαίτερα συμπτώματα, είναι εξαιρετικά σημαντικό οι άνδρες, να ψηλαφούν απαλά την περιοχή των όρχεων, ώστε αν αντιληφθούν κάποια μεταβολή να απευθυνθούν στον ουρολόγο τους για περαιτέρω διερεύνηση. Όλοι οι νέοι άνδρες, από 15 ετών και άνω, θα πρέπει να κάνουν τακτική ψηλάφηση των όρχεων.

Η αυτοεξέταση επιτρέπει την ανίχνευση αυτών των όγκων νωρίς και κατ’ επέκταση  εξασφαλίζει την ίασή τους. Πράγματι, ο καρκίνος του όρχι είναι μία νόσος ιάσιμη αρκεί ο ασθενής να ψηλαφήσει έγκαιρα τη βλάβη και να απευθυνθεί άμεσα στον ιατρό του.

Η Χειρουργός Ουρολόγος-Ανδρολόγος Ματίνα Βλάχου, διαθέτει εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση του καρκίνου των όρχεων, εφαρμόζοντας σύγχρονες και εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις, με εξαιρετικά ποσοστά ίασης της νόσου αλλά και με πρωτόκολλα διαφύλαξης της γονιμοποιητικής ικανότητας αυτών των ασθενών.

Στο Urology Laser Institute, η αξιολόγηση κάθε περιστατικού γίνεται με έμφαση στην ακρίβεια της διάγνωσης και τον σωστό καθορισμό της θεραπευτικής στρατηγικής, σύμφωνα με τα σύγχρονα ογκολογικά δεδομένα. Επικοινωνήστε για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας σε Αθήνα (Μαρούσι) ή Ελευσίνα και να λάβετε εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση.

Συχνές Ερωτήσεις Για Τον Καρκίνο Των Όρχεων

Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα του καρκίνου των όρχεων;

Το συχνότερο εύρημα είναι ένα ανώδυνο, σκληρό ογκίδιο ή διόγκωση σε έναν όρχι, που συνήθως εντοπίζεται τυχαία. Μπορεί επίσης να υπάρχει αίσθημα βάρους στο όσχεο, ήπιο τράβηγμα στη βουβωνική χώρα ή αλλαγή στο μέγεθος και τη σύσταση του όρχι. Κάθε νέα ψηλαφητή αλλοίωση πρέπει να ελέγχεται από ουρολόγο.

Κάθε ογκίδιο στον όρχι είναι καρκίνος;

Όχι. Οι περισσότερες ψηλαφητές αλλοιώσεις στο όσχεο είναι καλοήθεις: κύστεις της επιδιδυμίδας, υδροκήλη, κιρσοκήλη ή φλεγμονές. Η διάκριση γίνεται εύκολα με κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα οσχέου, που είναι ανώδυνο και άμεσο. Η αναβολή του ελέγχου είναι το μόνο πραγματικά επικίνδυνο βήμα.

Πόσο υψηλά είναι τα ποσοστά ίασης;

Ο καρκίνος των όρχεων είναι από τις μορφές καρκίνου με τα καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα, ακόμη και όταν έχει επεκταθεί. Με έγκαιρη διάγνωση και σωστά σχεδιασμένη θεραπεία τα ποσοστά ίασης είναι εξαιρετικά υψηλά, γι’ αυτό η άμεση διερεύνηση κάθε ευρήματος έχει τόσο μεγάλη σημασία.

Επηρεάζει η θεραπεία τη γονιμότητα;

Η αφαίρεση του ενός όρχι συνήθως δεν εμποδίζει τη μελλοντική τεκνοποίηση, καθώς ο υγιής όρχις αναλαμβάνει την παραγωγή σπέρματος και τεστοστερόνης. Ωστόσο, όταν προβλέπεται χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, συστήνεται κρυοσυντήρηση σπέρματος πριν από την έναρξη της θεραπείας, ως προληπτικό μέτρο.

Χρειάζεται να αφαιρεθεί ολόκληρος ο όρχις;

Η καθιερωμένη αντιμετώπιση είναι η αφαίρεση ολόκληρου του προσβεβλημένου όρχι μέσω βουβωνικής τομής, ώστε να αποφευχθεί η διασπορά. Ο υγιής όρχις διατηρείται. Εφόσον το επιθυμεί ο ασθενής, μπορεί να τοποθετηθεί ένθεμα σιλικόνης για αισθητικούς λόγους.

Πώς γίνεται η αυτοεξέταση των όρχεων;

Ο καλύτερος χρόνος είναι μετά από ζεστό ντους, όταν το δέρμα του οσχέου είναι χαλαρό. Ψηλαφήστε κάθε όρχι ξεχωριστά, κυλώντας τον ανάμεσα στον αντίχειρα και τα δάχτυλα, αναζητώντας σκληρά ογκίδια ή αλλαγές στο μέγεθος. Η επιδιδυμίδα, στο πίσω μέρος, είναι φυσιολογικά ανώμαλη στην ψηλάφηση. Επαναλάβετε μία φορά τον μήνα.