Ανάλυση σπέρματος
Το σπερμοδιάγραμμα είναι μια πολύ απλή εξέταση, με την οποία ελέγχεται η γονιμότητα του άνδρα. Η παραγωγή σπερµατοζωαρίων είναι μία πολύπλοκη διαδικασία η οποία επηρεάζεται εύκολα από μεταβολές της γενικής βιολογίας του σώματος. Όταν επηρεάζεται η γενική υγεία, ακόμα και από ένα απλό κρυολόγηµα ή μια περίοδο έντονης ψυχοσωματικής κόπωσης η σπερµατογένεση επηρεάζεται για περίπου 3 µήνες. Επίσης η λήψη φαρµάκων, όπως τα αντιβιοτικά µπορούν να την επηρεάσουν για το διάστημα που χρησιμοποιούνται.
Επομένως για να αποτελέσει το σπερμοδιάγραμμα σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο στα χέρια του Ουρολόγου θα πρέπει αυτό να γίνεται υπό ειδικές συνθήκες και με επιμελή μελέτη από τον ειδικό μελετητή του σπέρματος.
Πράγματι, η εξέταση γίνεται πάντα υπό συγκεκριμένες συνθήκες για τις οποίες ενημερώνεται αναλυτικά ο άνδρας που πρόκειται να υποβληθεί σε αυτή. Εξάλλου η εγκυρότητα του αποτελέσματος θα προσδιορίσει την κατάλληλη διαχείριση και τελικά επίτευξη του στόχου που είναι η βελτίωση της γονιμοποιητικής ικανότητας.Για μία αξιόπιστη εξέταση σπέρματος θα πρέπει:
1. Να προηγηθεί μια περίοδος 15-20 ημερών με τακτικές εκσπερματίσεις (2-3 /εβδομαδα)
2. Να μην έχει προηγηθεί τον τελευταίο μήνα εμπύρετο ή καποιος άλλος κλονισμός της σωματικής ή ψυχικής υγείας
3. Η λήψη του δείγματος να γίνει σε ειδικό χώρο στο εργαστήριο που θα γίνει η εξέταση
4. Αν δεν συλλεχθεί όλο το υλικό η εξέταση πρέπει να αναβληθεί
5. σε περίπτωση παθολογικού αποτελέσματος ενδέχεται να χρειαστεί επανάληψη της εξέτασης πριν τη λήψη αποφάσεων
Τι μετράει το σπερμοδιάγραμμα
Η εξέταση δεν δίνει έναν μόνο αριθμό. Αξιολογούνται παράλληλα:
- Όγκος του δείγματος
- Συγκέντρωση σπερματοζωαρίων ανά χιλιοστόλιτρο και συνολικός αριθμός
- Κινητικότητα, δηλαδή το ποσοστό που κινείται και πόσο προωθητικά
- Μορφολογία, το ποσοστό με φυσιολογικό σχήμα
- Ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων
- pH, ρευστοποίηση και παρουσία λευκοκυττάρων, που υποδηλώνουν φλεγμονή
Ένα μεμονωμένο παθολογικό εύρημα δεν σημαίνει υπογονιμότητα. Σημασία έχει η συνολική εικόνα και η επανάληψη της εξέτασης.
Γιατί συχνά χρειάζεται δεύτερη εξέταση
Η σπερματογένεση διαρκεί περίπου τρεις μήνες. Ένα εμπύρετο, μια περίοδος έντονης κόπωσης, η λήψη φαρμάκων ή ακόμη και η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλή θερμοκρασία μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα για εβδομάδες. Γι΄ αυτό, όταν το πρώτο σπερμοδιάγραμμα είναι παθολογικό, επαναλαμβάνεται συνήθως μετά από έξι έως δώδεκα εβδομάδες, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση.
Τι ακολουθεί ένα παθολογικό αποτέλεσμα
Ακολουθεί ουρολογική εκτίμηση για την αναζήτηση αιτίας. Η συχνότερη διορθώσιμη αιτία είναι η κιρσοκήλη, η οποία αντιμετωπίζεται μικροχειρουργικά. Ελέγχονται επίσης ορμονικό προφίλ, λοιμώξεις, ιστορικό κρυψορχίας ή επεμβάσεων και παράγοντες τρόπου ζωής. Σε περιπτώσεις απουσίας σπερματοζωαρίων εξετάζεται η micro-TESE, η μικροχειρουργική αναζήτηση σπερματοζωαρίων στον όρχι.
Τι μπορείτε να κάνετε εσείς
Διακοπή καπνίσματος, περιορισμός αλκοόλ, ρύθμιση βάρους, αποφυγή παρατεταμένης θερμότητας στην περιοχή, τακτική άσκηση και επαρκής ύπνος. Οι αλλαγές αυτές χρειάζονται τουλάχιστον έναν κύκλο τριών μηνών για να αποτυπωθούν σε νέο σπερμοδιάγραμμα.
Συχνές ερωτήσεις για το σπερμοδιάγραμμα
Πόσες ημέρες αποχής χρειάζονται πριν το σπερμοδιάγραμμα;
Συνιστώνται δύο έως πέντε ημέρες αποχής. Λιγότερες ημέρες μειώνουν τον όγκο και τη συγκέντρωση, ενώ πολύ περισσότερες επιβαρύνουν την κινητικότητα.
Ένα παθολογικό σπερμοδιάγραμμα σημαίνει υπογονιμότητα;
Όχι. Η εξέταση επηρεάζεται εύκολα από παροδικούς παράγοντες. Πριν από κάθε συμπέρασμα επαναλαμβάνεται μετά από έξι έως δώδεκα εβδομάδες και συνεκτιμάται με το ιστορικό και την κλινική εξέταση.
Πόσο διάστημα χρειάζεται για να βελτιωθεί το αποτέλεσμα;
Επειδή ο κύκλος της σπερματογένεσης διαρκεί περίπου τρεις μήνες, οποιαδήποτε παρέμβαση αξιολογείται με νέα εξέταση μετά από τουλάχιστον τρεις μήνες.
Πότε πρέπει να κάνω σπερμοδιάγραμμα;
Όταν δεν έχει επιτευχθεί εγκυμοσύνη μετά από έναν χρόνο τακτικών προσπαθειών, ή μετά από έξι μήνες εάν η σύντροφος είναι άνω των 35 ετών. Επίσης προληπτικά, πριν από επεμβάσεις που μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα.
Πού πρέπει να γίνει η λήψη του δείγματος;
Στον ειδικό χώρο του εργαστηρίου που θα εκτελέσει την εξέταση. Η μεταφορά δείγματος από το σπίτι αλλοιώνει την κινητικότητα και καθιστά το αποτέλεσμα αναξιόπιστο.